Ứng dụng công nghệ số trong nuôi thủy sản đang mở ra hướng phát triển mới, giúp người nuôi kiểm soát môi trường, tối ưu thức ăn, giảm chi phí chăm sốc. Từ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm được nâng lên, góp phần gia tăng giá trị và hướng tới phát triển hiệu quả ngành thuỷ sản.
Trong 8 tháng năm 2026, ngành nông nghiệp của Phú Thọ tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực. Đặc biệt, lĩnh vực thuỷ sản của địa phương tăng trưởng mạnh mẽ. Theo Báo cáo thống kê của UBND tỉnh Phú Thọ, chỉ tính riêng tháng 8/2026 ước tính nuôi trồng thuỷ sản đạt 6,9 nghìn tấn. Luỹ kế 8 tháng năm 2026 địa phương đạt 50,8 nghìn tấn.
Để đạt được kết quả trên phải kể đến sự hỗ trợ của công nghệ số và kỹ thuật hiện đại. Việc đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất giúp các hộ nuôi chủ động hơn trong quản lý đàn thủy sản, nâng cao tỷ lệ sống và chất lượng thương phẩm. Bên cạnh đó, phát triển các mô hình nuôi theo hướng an toàn, thân thiện môi trường góp phần đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Đây được xem là hướng đi phù hợp để thủy sản Phú Thọ nâng cao sức cạnh tranh và gia tăng giá trị.
Theo chia sẻ của người dân xã Tề Lỗ, năm 2019, nhờ được hỗ trợ kinh phí, kỹ thuật của Trung tâm Thủy sản tỉnh, người dân đã triển khai mô hình nuôi cá "sông trong ao” đầu tiên tại xã, mỗi bể quy mô 100 m2 với chi phí gần 1 tỷ đồng. Trong bể nuôi chủ yếu là cá đặc sản, giá trị kinh tế cao như nheo, bò, trắm đen... với mật độ nuôi trong bể gấp 10 lần so với mức thông thường, cá vẫn phát triển tốt.
Nuôi cá trong bể có ưu điểm là quản lý được nguồn thức ăn, dịch bệnh, chủ động phòng, chống mưa to, gió lớn không lo vỡ lồng mất cá. Mô hình nuôi cá "sông trong ao” cho thu hoạch từ 1 đến 2 lứa/năm, thời điểm thu hoạch chủ yếu vào tháng Giêng, khi đó các ao hồ đã thu hoạch xong nên giá trị cá thương phẩm cao hơn 10 - 15% giá bán thông thường.
Bình quân mỗi năm 2 bể của gia đình cho thu từ 70 - 80 tấn, với giá bán từ 120 - 150 nghìn đồng/kg cá nheo thương phẩm. Mỗi con nặng từ 8 - 15 kg, thậm chí hơn 20 kg/con. Sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi từ 200 đến 300 triệu đồng/năm. Năm 2024, được Trung tâm Khuyến nông tỉnh hỗ trợ, 1 hộ dân khác tại thôn Nhật Chiêu 2, xã Liên Châu đầu tư hệ thống máy cảm biến, máy sục khí ô xy nuôi thủy sản để triển khai mô hình nuôi cá “sông trong ao” trên diện tích 3 ha.
Từ khi lắp đặt hệ thống cảm biến trong hồ nuôi, người dân dễ dàng theo dõi sự thay đổi của môi trường nước, lượng oxi, độ pH, nhiệt độ nước... thông qua điện thoại thông minh. Nhờ áp dụng tốt các biện pháp kỹ thuật và có hệ thống cảm biến trợ giúp, dù thời tiết diễn biến phức tạp đàn cá vẫn sinh trưởng ổn định.
Ứng dụng công nghệ vào nuôi thủy sản là giải pháp nâng cao năng suất, tạo nền tảng cho quá trình phát triển bền vững của ngành thủy sản Phú Thọ.
Tỷ lệ cá sống sau 3 tháng nuôi đạt hơn 82,7%, trọng lượng bình quân đạt gần 2 kg/con. Năm 2025, gia đình thu lãi hơn 50 triệu đồng so với cách nuôi truyền thống. Theo lãnh đạo Sở NN&MT Phú Thọ cho biết: Phú Thọ có tiềm năng, lợi thế lớn về diện tích mặt nước sông, hồ, đầm. Trên địa bàn có 3 sông lớn chảy qua là sông Hồng, sông Đà, sông Lô cùng nhiều sông, ngòi khác như sông Bứa, sông Chảy, sông Cà Lồ; sông Phan, sông Đáy, ngòi Lao, ngòi Giành, ngòi Me với gần 5.000 hồ, đập lớn nhỏ. Tổng diện tích nuôi thủy sản của tỉnh 6 tháng đầu năm 2026 đạt gần 17.600 ha, tăng so với cùng kỳ.
Tổng sản lượng thủy sản ước đạt gần 41.000 tấn, tăng 4,5% so với cùng kỳ, trong đó sản lượng nuôi đạt gần 37.700 tấn, tăng 4,7% so với cùng kỳ. Số lượng lồng nuôi cá trên sông và hồ chứa đạt gần 6.700 lồng, tăng 4,29% so với cùng kỳ.
Sản lượng giống đạt gần 3.650 triệu con, tăng 1,5%; tỷ lệ cá giống đặc sản, giống có năng suất, chất lượng cao đưa vào nuôi chiếm 70% cơ cấu giống nuôi. Các hộ nuôi thủy sản ngày càng mạnh dạn ứng dụng khoa học, kỹ thuật, đầu tư chuyển sang nuôi thâm canh và bán thâm canh. Nhiều loài cá giống mới, có giá trị kinh tế cao, cho năng suất tốt được đưa vào sản xuất. Các hình thức nuôi ngày càng phong phú, đa dạng như nuôi ao, hồ, bể, nuôi lồng.
Bên cạnh các loài cá truyền thống, người dân còn mở rộng sang các loài có giá trị kinh tế như: Cá rô phi, chép lai, cá lăng, cá tầm, ếch, ốc nhồi, ba ba, trai lấy ngọc, tôm càng xanh, lươn không bùn, chạch làn... Trên địa bàn tỉnh đã hình thành một số vùng sản xuất thủy sản tập trung như: Sản xuất giống thủy sản ở xã Vĩnh Hưng, Cẩm Khê; nuôi thủy sản thương phẩm tập trung ở các xã Vĩnh Phú, Tam Hồng, Yên Lạc; hình thành các vùng nuôi thủy sản chất lượng cao tại xã Hùng Việt, Thanh Thủy; phát triển nuôi cá lồng trên hồ Hòa Bình và các hồ thủy lợi, trên các sông Đà, sông Lô...
Mô hình nuôi trồng thủy sản kết hợp phát triển du lịch trên lòng hồ thủy điện Hòa Bình giúp nhiều hộ dân có thu nhập từ 500 - 700 triệu đồng/năm. Với mục tiêu duy trì ổn định diện tích mặt nước nuôi thủy sản khoảng 19.800 ha, sản lượng đạt khoảng 87.000 tấn/năm, tỉnh chỉ đạo ngành Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Thủy sản Phú Thọ rà soát, bổ sung, tham mưu xây dựng các cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ hoạt động sản xuất thủy sản thân thiện với môi trường; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ thủy sản.
Tỉnh đồng thời tăng cường đầu tư cho xây dựng hậu cần nghề cá; đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao tiến bộ KHCN; hỗ trợ kinh phí để triển khai các chương trình, dự án, mô hình nuôi các đối tượng thủy sản giống mới, có giá trị kinh tế cao; phát triển nuôi lồng, bè…
Đưa công nghệ vào nuôi thủy sản không chỉ là giải pháp nâng cao năng suất mà còn tạo nền tảng cho quá trình phát triển bền vững của ngành thủy sản Phú Thọ. Trong thời gian tới, việc nhân rộng các mô hình nuôi ứng dụng công nghệ, tăng cường chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và hỗ trợ người dân tiếp cận thiết bị, quy trình sản xuất hiện đại sẽ có ý nghĩa quan trọng.
Cùng với đó, các cơ sở nuôi cần chú trọng kiểm soát chất lượng con giống, môi trường nước, thức ăn và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Khi công nghệ được kết hợp với quy trình sản xuất an toàn và liên kết tiêu thụ, giá trị thủy sản có thêm cơ hội được nâng lên, giảm thiểu rủi ro cho người nuôi.
Phương Mai
Nguồn: https://thiennhienmoitruong.vn/ung-dung-cong-nghe-trong-nuoi-trong-giup-tang-gia-tri-thuy-san.html
