Có nên đem tôm biển về nuôi nước ngọt?

Nuôi kiểu này là mình chơi bài quảng canh, tức là thả thưa thớt thôi (tầm 10 đến 20 con một mét vuông). Đừng tham thả dày anh em ạ. Thả thưa như vậy để tôm nó tự do bơi lội, ăn rong tảo, con phù du có sẵn trong ao. Ao đất tự nhiên không bạt đáy, không cần chạy quạt nước thâu đêm suốt sáng nên đỡ tiền điện hẳn. Cái hay nhất là gì anh em biết không? Vì ao thưa, nước lại là nước ngọt nên mấy con virus hay gây bệnh đốm trắng, hoại tử gan tụy chết nhát không dám hoành hành như bên ao nước mặn. Tôm cực kỳ ít bị bệnh bậy bạ.

Gom tiền nhỏ nhưng ăn chắc mặc bền

Nói thẳng luôn để anh em không bị vỡ mộng: Nuôi kiểu này năng suất không có chuyện vài chục tấn một ao đâu. Cứ một hecta (mười công đất mần ăn), một vụ anh em thu về tầm 1,2 đến 1,8 tấn tôm là ăn mừng được rồi. Tôm nuôi nước ngọt thì chịu khó đợi nó lớn chậm hơn bên nước mặn tầm nửa tháng, nhưng bù lại con tôm nó chắc thịt, vỏ bóng bẩy, thương lái nhìn là ưng bụng ngay.

Về tỷ lệ sống, do con tôm phải chuyển từ nhà mặn sang nhà ngọt nên dọc đường sẽ hao hụt ít nhiều. Thường thì tôm sống được tầm 55% đến 65% là ngon lành. Mới nghe tưởng thấp, nhưng anh em tính thử xem:

• Tiền cám cho tôm ăn hầu như không đáng kể (chiếm có 10% chi phí thôi, vì tháng đầu tôm ăn đồ tự nhiên trong ao, tháng thứ hai mình mới phải cho ăn dặm thêm).

• Tiền điện, tiền bạt, tiền máy móc cắt giảm được tới 65%.

Thay vào đó, anh em chỉ tốn tiền mua con giống chuẩn và tiền mua khoáng chất (khoảng 45% chi phí) để tạt xuống ao. Tính đi tính lại, đầu tư ít vốn nên lỡ có rủi ro gì cũng không sợ nợ nần ngập đầu. Còn nếu thuận buồm xuôi gió, một hecta anh em đút túi nhẹ nhàng 120 đến 150 triệu đồng tiền lời mỗi vụ. Ăn chắc mặc bền là ở chỗ đó!

Quản lý môi trường ao nuôi chặt chẽ. Ảnh Tép Bạc

Tuyệt chiêu ép tôm tập uống nước ngọt

Hầu hết bà con thất bại ở mô hình này là vì cái tội hấp tấp. Con tôm giống (Post) anh em mua ở trại về người ta đang nuôi ở nước mặn chát (tầm 15 đến 20 phần ngàn). Anh em đem thả cái rẹt xuống ao nước ngọt nhà mình là tôm nó sốc nước, đục cơ rồi chết sạch sau vài tiếng liền. Phải làm từ từ, ép nó tập ăn đời ở kiếp với nước ngọt theo các bước sau:

• Hạ mặn từ từ: Anh em làm một cái bể trung gian (bể bạt hoặc bể xi măng có mái che). Đổ nước mặn của trại giống vào nuôi tôm vài ngày, rồi mỗi ngày châm thêm chút nước ngọt để hạ độ mặn xuống. Nhớ kỹ: Một ngày chỉ được hạ tối đa 3 phần ngàn thôi. Hạ nhanh quá là tôm đứt bóng liền. Cứ thế tầm 3 - 4 ngày cho nó xuống còn 5 phần ngàn.

• Giai đoạn quyết định: Tiếp tục châm nước ngọt cho độ mặn tụt xuống còn 1 - 2 phần ngàn. Lúc này phải nhớ tạt thêm Vitamin C với mấy loại khoáng điện giải để con tôm nó khỏe, tăng sức đề kháng.

• Ra biển lớn... à không, ra ao ngọt: Thấy tôm bơi lội lăng xăng, búng tanh tách, ăn uống khỏe mạnh ở mức nước ngọt rồi thì mới yên tâm xả tụi nó ra ao đất nuôi đại trà.

Nuôi tôm không muối thì phải bơm khoáng

Ở dưới biển, nước sẵn khoáng chất nên tôm cứ thế hấp thụ qua mang để lột xác, cứng vỏ. Giờ mình nuôi nước ngọt, nước trống trơn không có tí Canxi, Magie, Kali nào cả. Tôm không có khoáng để làm vỏ thì sau khi lột xong vỏ sẽ bị mềm xèo, ốp thân, chậm lớn, thậm chí mấy con khỏe hơn nó quay sang cắn chết con mềm vỏ để ăn thịt.

Bởi vậy, đã chơi hệ nước ngọt thì bồ phải siêng đánh khoáng:

• Giữ độ kiềm: Độ kiềm ao nuôi phải luôn trên 100 nhé anh em. Muốn vậy thì chịu khó đi đánh vôi nung (CaO) hoặc vôi Dolomite định kỳ vào ban đêm.

• Đánh khoáng tạt: Mua mấy xô khoáng Canxi, Magie về hòa nước tạt đều xuống ao. Đặc biệt chú ý mấy đêm rằm hoặc mùng một âm lịch, lúc này tôm nó hay rủ nhau lột xác đồng loạt, phải bổ sung khoáng thật dày cho tụi nó kịp cứng vỏ.

• Trộn khoáng vào cám: Lâu lâu trộn thêm khoáng vi lượng vào cám cho tôm ăn trực tiếp, ruột nó hấp thụ tốt thì người nó mới mau lớn được.

Bơm khoáng cho tôm biển nuôi nước ngọt. Ảnh: Tép Bạc

Nuôi kiểu này vừa bền túi tiền, vừa đẹp lòng chòm xóm

Nói chung, cái mô hình quảng canh nước ngọt này nó hay ở chỗ rất lành tính. Nước ao tôm không có mặn nên bồ có xả nước ra kênh rạch cũng không sợ làm chết ruộng lúa hay vườn cây ăn trái của hàng xóm xung quanh. Mình xài chủ yếu là men vi sinh (như mấy dòng Bacillus) để làm sạch đáy ao chứ không xài hóa chất độc hại, vừa sạch môi trường mà con tôm bán ra cũng thuộc dạng tôm sạch, ai cũng chuộng.

Đối với những hộ gia đình vốn liếng ít, diện tích đất rộng sẵn có thì đây đúng nghĩa là một cái "cần câu cơm" chắc chắn. Không cần phải học cao hiểu rộng gì ghê gớm, cứ nằm lòng quy trình hạ mặn cho kỹ, chịu khó chăm khoáng cho tôm lột vỏ là kiểu gì cũng có đồng ra đồng vào.

Cần một cái đầu lạnh trước khi xuống giống

Cuối cùng, anh em cần đặc biệt lưu ý rằng mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng nước ngọt không phải là công thức thành công chung cho tất cả mọi vùng miền. Việc nuôi thành công hay không phụ thuộc rất lớn vào thổ nhưỡng và điều kiện nước ngọt tại chỗ. Nếu vùng đất của anh em nằm trong khu vực không được quy hoạch cho mục đích nuôi tôm, hoặc nguồn nước ngọt bị nhiễm phèn nặng, nhiễm tạp chất công nghiệp, thì tuyệt đối không nên thử nghiệm.

Bài viết này chỉ dừng lại ở góc độ cung cấp cái nhìn khách quan, phân tích sâu về kỹ thuật và các rào cản thực tế để anh em có thêm thông tin tham khảo. Đừng vì thấy người khác làm được mà vội vàng chạy theo phong trào khi chưa đánh giá kỹ tiềm năng của vùng nuôi mình. Làm nông nghiệp thời đại mới đòi hỏi chúng ta phải tỉnh táo, đặt tính bền vững và sự tuân thủ pháp luật lên hàng đầu thay vì chỉ nhìn vào những con số lợi nhuận trước mắt. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng và chỉ bắt đầu khi anh em đã chuẩn bị đầy đủ về cả kiến thức kỹ thuật lẫn các điều kiện pháp lý cần thiết.