vsalogo

Hội thảo Chiến lược Nuôi biển bền vững – Từ kinh nghiệm đến thực tiễn

Ngày đăng: 11/09/2018
(VSA - 11/9/2018) Chiến lược phát triển nuôi biển với các hoạt động, lộ trình cụ thể và đặc biệt là việc quy hoạch vùng nuôi biển công nghiệp, kế hoạch sản xuất, kinh doanh, định hướng quản lý là những hoạt động không thể thiếu để hướng đến ngành công nghiệp nuôi thuỷ sản bền vững.

Ngày 5/9/2018, tại huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang), Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam (VSA) đã phối hợp với Hiệp hội Xuất khẩu Đậu tương Hoa Kỳ (USSEC) và Tổng cục Thuỷ sản (D-FISH) tổ chức Hội thảo Chiến lược Nuôi biển bền vững, nhằm chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, khu vực về nuôi biển, đánh giá sức tải môi trường phục vụ quy hoạch, phát triển nuôi biển quy mô công nghiệp bền vững. Một mục tiêu quan trọng khác của hội thảo là xin ý kiến tham vấn cho Dự thảo Chiến lược phát triển nuôi biển đến năm 2030, tầm nhìn 2050, dự kiến sẽ trình Chính phủ thông qua trong năm 2018.

 Tham dự Hội thảo có đại diện Tổng cục Thuỷ sản, Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh/thành phố ven biển phía nam (Kiên Giang, Cà Mau, Bạc Liêu, Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Thuận, Khánh Hoà và Đà Nẵng). Bên cạnh đó, tham dự Hội thảo này có các đại biểu đến từ các đơn vị liên quan như: Công ty TNHH MTV Trấn Phú, Công ty nuôi Trai ngọc Ngọc Hiền, Ban quản lý Khu bảo tồn Biển Phú Quốc, Phòng Kinh tế Phú Quốc, Tổ chức chứng nhận Bureau Veritas, USSEC, VSA và các chuyên gia quốc tế của USSEC, Công ty DHI (Đan Mạch).

Đại biểu tham dự hội thảo

 Ông Nguyễn Quốc Ánh - Tổng thư ký Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam, ông Quảng Trọng Thao - PGĐ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Kiên Giang và ông Trần Công Khôi - Phó Vụ trưởng Vụ NTTS, Tổng cục Thuỷ sản) đồng chủ trì hội thảo.

Ông Quảng Trọng Thao - PGĐ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang – chia sẻ: “Hiện nay, mặc dù có ý nghĩa, vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế, xã hội của tỉnh, nhưng cũng giống như các địa phương khác, nuôi thuỷ sản ở Kiên Giang còn manh mún, nhỏ lẻ, chủ yếu là quy mô nông hộ, chưa chủ động được số lượng cũng như chất lượng con giống và nguồn thức ăn, vấn đề bệnh dịch, ô nhiễm môi trường và thiếu quy hoạch”.

Ông Quảng Trọng Thao - PGĐ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang    Ông Nguyễn Quốc Ánh - Tổng thư ký Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam

Đại diện Tổng cục Thuỷ sản, ông Trần Công Khôi - Phó Vụ trưởng Vụ Nuôi trồng thuỷ sản (D-FISH) nhấn mạnh: “Không chỉ quy mô nhỏ lẻ, manh mún, các tác nhân trong chuỗi nuôi trồng thuỷ sản còn yếu kém, thiếu kiên kết, chúng ta chưa chủ động được từ con giống đến thức ăn, thị trường với hầu hết các đối tượng nuôi biển. Vấn đề đánh giá sức tải, quy hoạch vùng nuôi chưa được quan tâm, sản lượng nuôi và giá trị xuất khẩu thuỷ sản nuôi biển chưa cao”.

Thay mặt Vụ Nuôi trồng thuỷ sản, Ông Nguyễn Bá Sơn đã trình bày tóm tắt nội dung Dự thảo Chiến lược nuôi biển đến năm 2030, tầm nhìn 2050, làm thông tin đầu vào cho Hội thảo tham luận, góp ý.

Tiếp đó, TS. Patrick White - chuyên gia tư vấn của USSEC - trình bày các kinh nghiệm, quan sát được từ hoạt động liên quan đến ngành nuôi biển của các nước trong khu vực như Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam. Diễn giả đã khái quát hoá những nội dung liên quan đến công nghệ và lựa chọn lồng nuôi, vùng nuôi, đối tượng nuôi, các hạ tầng cần thiết cũng như một số vấn đề về quản lý trại nuôi, những kế hoạch cần phải chuẩn bị đối với chính phủ cũng như đối với các trại nuôi cá thương phẩm, khuyến nghị về thị trường và quy mô trang trại, lưu giữ chủ động đàn cá bố mẹ.

TS. Patrick White - chuyên gia tư vấn của USSEC - trình bày các kinh nghiệm Bà Aurore Trottet - chuyên gia Công ty tư vấn DHI (Đan Mạch) - đã nêu các nguyên tắc cơ bản để lựa chọn một vùng nuôi phù hợp

Bà Aurore Trottet - chuyên gia Công ty tư vấn DHI (Đan Mạch) - đã nêu các nguyên tắc cơ bản để lựa chọn một vùng nuôi phù hợp, với các tiêu chí phải đảm bảo hài hoà giữa các quan tâm về xã hội, môi trường sinh thái và mục đích – lợi ích của con người, bên cạnh các yếu tố môi trường hải dương như nhiệt độ, dòng chảy, độ sâu, DO… Việc lựa chọn vùng nuôi phải tính đến các nhóm khác như du lịch, truyền thông - thông tin, văn hoá, khai khoáng, quốc phòng… Ví dụ cụ thể về các bước kỹ thuật xác định vùng nuôi, đánh giá sức tải cho 8 trại nuôi cá biển ở Đan Mạch đã được bà chia sẻ với Hội thảo như một minh chứng, bài học kinh nghiệm để các nước đang phát triển nuôi biển có thể học theo.

Thay mặt Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam trình bày về định hướng về những hoạt động, việc phải làm trong thời gian tới nhằm thúc đẩy nuôi biển, TS. Nguyễn Quốc Ánh - Tổng thư ký Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam - đã tóm lược các việc “phải làm” ở quy mô quốc gia bao gồm: (1) Tổ chức tổng điều tra hiện trạng nuôi biển cả nước và các tỉnh; (2) Xây dựng Nghị định về các chính sách phát triển nuôi biển; (3) Xây dựng và thực hiện Chương trình đào tạo nhân lực nuôi biển; (4) Xây dựng hệ thống Chính sách bảo hiểm nuôi biển; (5) Thiết lập Chương trình kiểm soát và giám sát môi trường biển; (6) Thiết lập Chương trình bảo đảm an ninh biển; (7) Xây dựng chuỗi giá trị cho các sản phẩm nuôi biển chủ lực; (8) Xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường (9) Xây dựng các ngành công nghiệp và dịch vụ phụ trợ nuôi biển và (10) Cân nhắc việc cơ cấu kiến tạo và phát triển Kinh tế biển một đầu mối.

Sau 04 bài trình bày của các diễn giả, các đại biểu đã sôi nổi phát biểu, góp ý liên quan đến vấn đề đánh giá sức tải môi trường, quy hoạch, lựa chọn công nghệ, loài nuôi và thị trường, bệnh, sinh vật bám bẩn.

Ông Võ Khắc Én - Phó Chi cục trưởng Chi Cục Thuỷ sản Khánh Hoà - cho biết: “Tỉnh Khánh Hoà có hàng ngàn lồng nuôi tôm hùm, cá biển. Hiện tượng ô nhiễm môi trường, dịch bệnh đã xảy ra, tuy nhiên, việc đánh giá sức tải môi trường nuôi một cách bài bản tại khu vực Khánh Hoà vẫn chưa được thực hiện. Việc đánh giá sức tải môi trường và quy hoạch vùng nuôi là hết sức cần thiết, tuy nhiên, địa phương chưa có kinh phí để thực hiện”.

Quan tâm đến mức độ và quy mô đầu tư đối với trại nuôi cá biển công nghiệp, ông Lưu Quang Khánh - Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản Đà Nẵng - đã đưa ra câu hỏi về vấn đề quy mô trang trại nuôi cá biển công nghiệp như thế nào là phù hợp với Việt Nam, trong khi chuyên gia Patrick While trình bày là “điểm hoà vốn đối với trại nuôi cá biển công nghiệp khoảng 300 – 500 tấn, kích thước trại nuôi tối ưu là 2.500 – 3.000 tấn”. Phản hồi đối với mối quan tâm này, TS. Patrick While đồng tình rằng: “Đầu tư vào nuôi cá biển quy mô công nghiệp thường có chi phí ban đầu cao, tuy nhiên, các lồng HDPE có tuổi thọ cao hơn nhiều lần các vật liệu truyền thống. Học từ Philippines, chúng ta có thể giảm kinh phí đầu tư ban đầu thông qua việc cải hoán, tự làm các lồng bè nhỏ hơn, tận dụng nhân công địa phương, máy móc thiết bị tự chế, do đó, các hộ nuôi quy mô vừa phải vẫn có thể áp dụng hình thức công nghiệp hoặc bán công nghiệp”…

Thăm mô hình nuôi cá biển công nghiệp của Công ty TNHH MTV Trấn Phú

 Đáp lại những quan tâm đối với việc đánh giá sức tải môi trường, nhu cầu thông tin đầu vào cho các mô hình tính toán… TS. Aurore Trottet cho biết “mô hình hoá là công cụ tốt cho đánh giá sức tải môi trường, phục vụ quy hoạch nuôi biển. Tuy nhiên, chúng ta cần có thông tin đầu vào và sau khi việc đánh giá hoàn tất cũng như việc thiết lập vùng nuôi được thực hiện, cần có các cơ quan quản lý và trại nuôi, theo dõi định kỳ các chỉ số môi trường, hải dương học trong suốt quá trình hoạt động của trại nuôi”.

Nhiều ý kiến liên quan đến công nghệ, quản lý, giải pháp và chiến lược phát triển nuôi biển đã được đưa ra thảo luận một cách thẳng thắn, cởi mở tại Hội thảo. Bên cạnh đó, một số ý kiến đóng góp cho Dự thảo chiến lược đã được Hội thảo ghi nhận lại và xem xét chỉnh sửa nếu cần đối với dự thảo Chiến lược trước khi trình Thủ tướng Chính phủ.

 Ghi nhận những đóng góp của USSEC và VSA, ông Trần Công Khôi - Vụ NTTS, Tổng cục Thuỷ sản cho biết: “Trong suốt thời gian vừa qua, Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam đã song hành, hỗ trợ Tổng cục Thuỷ sản, xây dựng dự thảo chiến lược, tổ chức các cuộc họp, hội thảo góp ý cho đến bản dự thảo này là lần thứ 11, về cơ bản đã sẵn sàng trình Chính phủ phê duyệt”.

 Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu được bố trí tham quan trại nuôi cá biển của Công ty Trấn Phú tại Phú Quốc. Đây là mô hình nuôi cá biển đầu tiên tại Kiên Giang, với 6 lồng nhựa HDPE tròn có đường kính gần 20m, được nhập khẩu từ Nauy, đối tượng nuôi chính là cá chim và cá hồng mỹ. Hiện nay, doanh nghiệp đã bước đầu thu được một số thành công và đang có dự định mở rộng quy mô sản xuất cùng các hoạt động khác, nhằm khép kín chuỗi sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất và hiệu suất đầu tư.

Bài:  Nguyễn Bá Thông  Ảnh: Phạm Hằng

 

Bạn cần đăng nhập để bình luận